۱۳۹۰-۰۴-۰۲
سرگذشت یهودیان ایران
سرگذشت یهودیان ایران – نمایشگاهی در تل آویو
زندگی یهودیان ایران در طول تاریخ با فراز و نشیب فراوان همراه بوده است. برای نخستین بار در جهان نمایشگاهی در شهر تل آیو سرگذشت این اقلیت مذهبی در ایران، از پادشاهی کورش کبیر تا امروز را به نمایش گذاشته است.
آغاز تاریخ یهودیان ایران به ۲۷۰۰ سال قبل و به دوران پادشاهی کورش بزرگ، پایهگذار شاهنشاهی هخامنشیان باز میگردد. این پادشاه ایرانی پس از پیروزی در بابل به اسارت هفتاد ساله قوم یهود در آن شهر پایان بخشید و به آنان اجازه بازگشت به فلسطین را داد.
قوم یهود در سال ۵۹۸ پیش از میلاد مسیح به دنبال فتح اورشلیم و تاراج آن توسط بختالنصر پادشاه بابل، مجبور به ترک وطن و اقامت اجباری در شهر بابل شد. در این جنگ بختالنصر معابد یهودیان را تخریب کرد، گنجینههای این معابد را به تاراج برد و ساکنان یهودی اورشلیم را به اسارت گرفت.
نجات قوم یهود از اسارت
BBC فارسی - ايران - نظام سلطانی و میراث آیت الله خمینی - بخش اول
BBC فارسی - ايران - نظام سلطانی و میراث آیت الله خمینی - بخش اول
نظام سیاسی حاکم بر ایران چه نوع نظامی است؟ بعید است کسی رژیم حاکم بر ایران را دموکراتیک بنامد. اگر این نظام، نظامی دموکراتیک نباشد، مصداق کدام یک از انواع نظام های غیردموکراتیک است؟ گونه های نظام های غیر دموکراتیک- توتالیتر و فاشیستی، دیکتاتوری های نظامی، نظام های سلطانی- نمونه های مثالی هستند که با مصادیق واقعی تفاوت دارند. از این نظر، هیچ مدلی کاملاً واقعیت را تبیین نمی کند. بلکه پرسش دقیق این است: کدام مدل واقعیت را بهتر تبیین می کند؟ کدام مدل با رژیم حاکم بر ایران بیشتر سازگار است؟
کلیکبخش دوم- آیت الله خمینی و نظام سلطانی؛ پیش از انقلاب
کلیکبخش سوم- آیت الله خمینی بر مسند سلطانی و میراث او برای ایران
نظام سلطانی از نگاه وبر
ماکس وبر خاور نزدیک را "جایگاه کلاسیک نظام سلطانی"می دانست؛ نظام هایی که سلطان های عثمانی در رأس آن قرار داشتند.
ماکس وبر که نظام های سیاسی مشرق زمین را مورد بررسی قرار داد، در جوامع اسلامی- خصوصاً امپراتوری عثمانی - رژیمی را تشخیص داد که نظام سلطانی نامید. از این نظر، نظریه وی ناظر به نظام های شرقی بود، نه نظامات مدرن غربی.
وبر در "اقتصاد و جامعه" در باره نظام سلطانی نوشته است: "پاتریمونیالیسم و، در حالت افراطی، نظام سلطانی معمولاً هنگامی پدیدار می شوند که سلطه گر سنتی دستگاهی اداری و نیرویی نظامی ایجاد می کند که صرفاً ابزار شخصی فرمانرواست...در جایی که سلطه اساساً سنتی است، ولو آنکه از طریق اراده شخصی فرمانروا اعمال گردد، آن را اقتدار پاتریمونیالی می نامیم و در مواردی که سلطه اساساً بر پایه اراده شخصی اعمال می گردد، سلطانی نامیده می شود...گاهی چنین می نماید که اقتدار سلطانی به هیچ روی به وسیله سنت محدود نمی شود، اما در واقع هرگز این گونه نیست. با وجود این، عنصر غیر سنتی به صورت غیر شخصی عقلانی نمی شود، بلکه تنها شامل گسترش افراطی اراده شخصی فرمانرواست. این ویژگی است که آن را از هر شکل اقتدار عقلانی متمایز می سازد".
شخصی شدن افراطی فرمانروایی سیاسی، در نوردیدن مرزهای سنت (عدم محدود کردن زمامداری سلطان به وسیله سنت)، تبدیل نیروی های نظامی و دیوانی به صرف ابزار شخصی، مهم ترین اوصاف نظام سلطانی وبری هستند.
اندیشمندان بعدی، عدم شایسته سالاری و معیارهای بورکراتیک، حامی پروری، رفیق بازی، فساد گسترده، به کار گیری خویشاوندان و... را از دیگر ویژگی های این نظام به شمار آورده اند.
در مدل وبر، نظام سلطانی گونه ای افراطی از اقتدار سنتی است. او خاور نزدیک را "جایگاه کلاسیک نظام سلطانی"می دانست. نظام هایی که سلطان های عثمانی در رأس آن قرار داشتند، شواهد و قرائن لازم برای نظریه سازی وی را فراهم می آوردند.گویی وبر نمونه ی مثالی (ideal type) نظام سلطانی را بر مبنای امپراتوری عثمانی برساخته است. هر چند که مطابق معمول، نمونه ی های مثالی،هیچ گاه صد در صد مطابق با واقع نیستند.با این همه، واقعیت های زیادی برای نظریه سازی او در آن بستر موجود بود.
به عنوان نمونه، برنارد لوئیس در باره یکی از سلطان های عثمانی نوشته است: "وقتی سلیمان قانونی در ۹۲۶ ه.ق (۱۵۲۰ میلادی) شمشیر عثمان را بر کمر بست، در رأس دستگاه سلطنتی به تمام معنا مطلقه ای قرار گرفت که بر امپراتوری پهناوری، از مجارستان تا سرحدات ایران و از دریای سیاه تا اقیانوس هند فرمان می راند. درست است که او هم مع الوصف می بایست از احکام تغییر ناپذیر شرع انور تبعیت کند، ولی خود شریعت قدرت تقریباً مطلق به سلطان می داد، و اولیای دین ستون استوار اقتدار او در میان مردم بودند. دولت و ارتش- یعنی کسانی که حکومت می کردند و کسانی که می جنگیدند- بندگان شخصی وی؛ و برخوردار از مزایا و مصون از گزند خلق بودند، اما در مقابل اراده سلطان سر سوزن حقی نداشتند".
اشتراک در:
پستها (Atom)